O tym, że ktoś posługuje się nazwą Twojej firmy, rzadko dowiadujesz się od razu – informacja ta najczęściej dociera do poszkodowanego przedsiębiorcy z opóźnieniem. Sygnał przychodzi od zdezorientowanego klienta albo natrafiasz na naruszenie zupełnym przypadkiem. W celu większej kontroli możesz prowadzić systematyczny monitoring rynku (np. przez dział marketingu lub usługę monitorowania nowych zgłoszeń znaków towarowych), lecz najważniejsze jest to, aby z wyprzedzeniem zapewnić sobie ochronę prawną, która pozwoli zapobiec takiej sytuacji, a gdy już do niej dojdzie – skutecznie zareagować. – Podpowiada Kancelaria Adwokacka Pałucki & Szkutnik z Krakowa.

Poniżej przedstawiam w skrócie najistotniejsze działania, jakie może podjąć przedsiębiorca, aby zabezpieczyć nazwę swojej firmy – przede wszystkim jako znak towarowy.

Dlaczego ujawnienie nazwy w CEIDG lub KRS to za mało?

Niewątpliwie wpis do CEIDG lub KRS jest podstawowym obowiązkiem przedsiębiorcy, lecz utożsamienie tej czynności z zabezpieczeniem nazwy swojej firmy będzie błędnym założeniem. Wpis daje pewną podstawę do ochrony nazwy (tzw. prawo do firmy), ale sam w sobie nie zapewnia jej skutecznego zabezpieczenia.

Ani CEIDG, ani sąd rejestrowy co do zasady nie sprawdzają, czy nazwa nowego podmiotu nie jest identyczna lub łudząco podobna do Twojej – w praktyce może więc zostać wpisany przedsiębiorca o bardzo zbliżonej nazwie. Sam wpis nie daje Ci zatem wyłączności na nazwę. Jeśli konkurent zacznie działać pod taką samą lub podobną nazwą i przejmować Twoich klientów, możesz powołać się na ochronę prawa do firmy z Kodeksu cywilnego lub na przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji – musisz jednak wykazać m.in. wcześniejsze używanie nazwy i ryzyko wprowadzenia klientów w błąd, a sam fakt wpisu do rejestru tego nie przesądza.

Zastrzeżenie znaku towarowego jako najsolidniejsza obrona

Zarejestrowanie nazwy jako znaku towarowego (potocznie: jej zastrzeżenie) stanowi najważniejszy krok w ochronie Twojej nazwy, a zarazem obronę, którą w dość prosty sposób możesz sobie zapewnić. Uzyskanie prawa ochronnego w Urzędzie Patentowym RP daje Ci prawo wyłącznego używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na terytorium całej Polski – w odniesieniu do towarów i usług wskazanych w zgłoszeniu, dlatego ich wykaz należy dobrać starannie. Jeśli działasz również za granicą, warto rozważyć znak towarowy Unii Europejskiej (EUIPO). Zarejestrowany znak to najskuteczniejszy oręż w walce z nieuczciwą konkurencją – znacznie ułatwia dochodzenie roszczeń, gdy dojdzie do naruszenia.

Liczy się przy tym czas – o pierwszeństwie do uzyskania prawa ochronnego decyduje co do zasady data zgłoszenia znaku. Wcześniejsze zgłoszenie (a także wcześniej nabyte prawo do firmy) pozwoli Ci m.in. wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia identycznego lub podobnego znaku przez konkurenta – w terminie 3 miesięcy od publikacji informacji o tym zgłoszeniu w Biuletynie Urzędu Patentowego – jeśli monitorując rynek odkryjesz taki fakt.

Pamiętaj, że prawo ochronne trwa 10 lat od daty zgłoszenia i można je przedłużać na kolejne okresy dziesięcioletnie – musisz więc pilnować terminu wniesienia opłaty za dalszy okres ochrony. Znak trzeba też rzeczywiście używać: nieużywanie go przez nieprzerwany okres 5 lat może doprowadzić do wygaśnięcia prawa ochronnego.

Co zrobić, gdy ktoś używa Twojej nazwy

Kiedy odkryjesz, że konkurencyjna firma posługuje się twoją nazwą powinieneś wykonać trzy kroki, które pozwolą Ci zabezpieczyć swoją markę oraz podjąć stosowne działania wobec nieuczciwego przedsiębiorcy.

Krok 1. Zabezpiecz dowody naruszenia

Pamiętaj, żeby w pierwszej kolejności zabezpieczyć dowody: zrobić zrzuty ekranu (z widocznym adresem strony i datą), zapisać oferty i materiały reklamowe konkurenta oraz zachować wiadomości od klientów, którzy pomylili obie firmy. Weź jednak pod uwagę, że druga strona może kwestionować autentyczność zwykłego zrzutu ekranu. Pewniejszym rozwiązaniem jest sporządzenie u notariusza protokołu z otwarcia strony internetowej. Jako dokument urzędowy korzysta on w sądzie z domniemania autentyczności i zgodności z prawdą tego, co notariusz w nim stwierdził, przez co znacznie trudniej go podważyć. Koszt takiej czynności jest umiarkowany.

Krok 2. Przedsądowe wezwanie do zaprzestania naruszeń

Po wykonaniu pierwszego kroku i zabezpieczeniu dowodów naruszenia, powinieneś, najlepiej za pośrednictwem wykwalifikowanej kancelarii, wysłać formalne pismo ostrzegawcze, czyli wezwanie do zaprzestania naruszenia. Generalnie domagasz się w nim zaprzestania używania Twojej nazwy i zarazem usunięcia jej z przestrzeni publicznej(strona internetowa, media społecznościowe, szyldy, materiały reklamowe) w wyznaczonym przez Ciebie terminie (przeważnie do 14 dni). Szybka reakcja – zwłaszcza poparta świadectwem ochronnym na znak towarowy wydanym przez Urząd Patentowy RP – często pozwala zamknąć sprawę już na tym etapie.

Krok 3. Droga sądowa i roszczenia

Oczywiście może się zdarzyć, że nieuczciwy przedsiębiorca odmówi współpracy po otrzymaniu wezwania i wówczas pozostaje droga sądowa. Sprawy o naruszenie znaku towarowego rozpoznają wyspecjalizowane sądy własności intelektualnej. Już przed wniesieniem pozwu lub wraz z nim można złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczeń, np. o zakazanie konkurentowi używania nazwy na czas trwania procesu. Jeśli sprawa osiągnie ten etap, będziesz mógł domagać się nie tylko zaprzestania używania Twojej nazwy, ale będziesz mógł wystąpić z roszczeniami finansowymi:

O wydanie bez podstawnie uzyskanych korzyści;
naprawienie wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych albo w wysokości odpowiadającej opłacie licencyjnej, jaką naruszyciel musiałby zapłacić za zgodę na używanie znaku;

Niezależnie od roszczeń finansowych będziesz mógł także żądać podania do publicznej wiadomości wyroku lub informacji o nim.

Co, jeśli nie masz zarejestrowanego znaku, a ktoś użyje Twojej nazwy?

Brak zarejestrowanego znaku towarowego z pewnością bardzo osłabia Twoją pozycję w przypadku ewentualnego sporu. Ratunku możesz szukać wtedy w przepisach Kodeksu cywilnego o ochronie prawa do firmy oraz ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, ale jeśli dojdzie do sprawy sądowej wtedy na Tobie spocznie cały ciężar udowodnienia, że używałeś nazwy jako pierwszy, rozpoznawalności Twojej marki na rynku oraz że działanie konkurencji wprowadza w błąd klientów co do tożsamości przedsiębiorstwa. Dlatego rejestracja znaku towarowego i opisane powyżej działania są kluczowe, jeśli chcesz zadbać o bezpieczeństwo Twojej marki i odpowiednio zabezpieczyć się przed ewentualnym naruszeniem.

Źródło: https://paluckiszkutnik.pl/monitoring-znaku-towarowego/