Większość osób zaczynających pracę w opiece kompletnie nie wie, jakie stawki są dziś realne, a jakie są po prostu nieuczciwe. Tymczasem rynek jest dość czytelny, jeśli spojrzy się na kilka konkretnych liczb i różnice między regionami. Znajomość typowych widełek – w Polsce i za granicą – bardzo ułatwia negocjacje i pomaga uniknąć zleceń, które w praktyce schodzą poniżej płacy minimalnej. Poniżej zebrane są aktualne (2024/2025) orientacyjne stawki godzinowe dla opiekunek dzieci i osób starszych, z uwzględnieniem formy zatrudnienia i kraju.
Od czego zależy stawka opiekunki – najważniejsze czynniki
Stawka opiekunki nigdy nie jest przypadkowa. W grę wchodzi kilka powtarzalnych elementów, które w praktyce da się dość łatwo ocenić.
- Rodzaj opieki – dzieci, osoby starsze, osoby niesamodzielne, opieka medyczna.
- Lokalizacja – duże miasto, średnia miejscowość, wieś; Polska vs zagranica.
- Zakres obowiązków – sama opieka czy także sprzątanie, gotowanie, zakupy, pomoc higieniczna.
- Tryb pracy – na godziny, nocki, weekendy, z zamieszkaniem.
- Forma współpracy – umowa zlecenie, działalność, praca „na czarno”.
- Doświadczenie i kwalifikacje – kursy, referencje, znajomość języków za granicą.
Im większa odpowiedzialność (stan zdrowia podopiecznego, nocne dyżury, podawanie leków), tym wyższej stawki można oczekiwać. Rynek – zwłaszcza za granicą – dość wyraźnie to premiuje.
W 2024 roku w Polsce opiekunki dzieci w dużych miastach najczęściej pracują w widełkach 25–40 zł brutto za godzinę, a opiekunki osób starszych 26–45 zł brutto za godzinę (praca legalna, bez zamieszkania).
Stawki w Polsce – opieka nad dziećmi
Rynek opieki nad dziećmi jest w Polsce bardzo zróżnicowany. Opiekunka, która „dorabia” kilka godzin w tygodniu, często ma zupełnie inne stawki niż osoba, która pracuje na pełen etat z jednym domem.
Najczęściej spotykane obecnie widełki (przy legalnej formie współpracy):
- małe miejscowości / wsie: ok. 18–25 zł/h brutto,
- średnie miasta: ok. 23–30 zł/h brutto,
- duże miasta (Warszawa, Kraków, Wrocław, Trójmiasto): ok. 28–40 zł/h brutto.
Na czarno widełki bywają podobne nominalnie, ale problemem jest brak składek i urlopu – realny zarobek „na rękę” w dłuższej perspektywie bywa niższy, niż się początkowo wydaje.
Duże miasta vs mniejsze miejscowości
Różnice między regionami wynikają głównie z kosztów życia i zarobków rodziców. W Warszawie czy Krakowie stawka rzędu 20 zł/h jest dziś najczęściej propozycją poniżej standardu, chyba że chodzi o pracę okazjonalną (np. jedna imprezowa sobota w miesiącu).
W praktyce w dużych miastach:
- za opiekę nad jednym dzieckiem w typowych godzinach dziennych można obecnie oczekiwać ok. 30–35 zł/h,
- za opiekę nad dwójką dzieci – raczej 35–45 zł/h, zwłaszcza przy dodatkowych obowiązkach domowych,
- za nocną opiekę (np. 20:00–7:00) rozliczenie bywa ryczałtowe – często w granicach 250–400 zł za noc w dużym mieście.
W małych miejscowościach wygląda to inaczej – budżety rodzin są niższe, a konkurencja większa. Tam stawka 18–22 zł/h wciąż jest dość częsta, choć w praktyce oznacza to zejście niebezpiecznie blisko minimalnej stawki godzinowej przy uwzględnieniu dojazdów i nieregularności zleceń.
Przy dłuższej, stałej współpracy (np. 30–40 godzin tygodniowo) rodzice często proponują dolny zakres widełek, ale w zamian dają stabilność. Warto to przekalkulować, zamiast patrzeć wyłącznie na jedną liczbę.
Stawki w Polsce – opieka nad osobami starszymi
W opiece nad osobami starszymi wynagrodzenie częściej zależy od stanu zdrowia podopiecznego niż od samej lokalizacji. Inna stawka będzie przy mobilnej, kontaktowej seniorke, a inna przy osobie leżącej z demencją.
Orientacyjne widełki dla pracy bez zamieszkania, przy legalnej umowie:
- małe miejscowości: ok. 20–28 zł/h brutto,
- średnie miasta: ok. 25–35 zł/h brutto,
- duże miasta: ok. 30–45 zł/h brutto.
Górne widełki dotyczą zleceń z większym obciążeniem: pomoc higieniczna, transfer z łóżka na wózek, nocne wstawanie, podawanie leków, insulin, współpraca z pielęgniarką środowiskową.
Z zamieszkaniem a praca na godziny
Osobny temat to opieka całodobowa „z zamieszkaniem”. Tutaj stawka godzinowa przestaje być oczywista, bo dochodzi noc, dyspozycyjność i fakt, że opiekunka mieszka u podopiecznego.
W Polsce typowe propozycje przy opiece całodobowej (24/7, z przerwami w ciągu dnia, ale bez stałych wolnych weekendów) to:
- 4 000–6 000 zł netto miesięcznie w małych miejscowościach,
- 6 000–8 000 zł netto miesięcznie w większych miastach.
Po przeliczeniu na realne godziny bywa, że wychodzi to znacznie mniej niż 15 zł/h, zwłaszcza gdy opiekunka jest w praktyce w gotowości przez większość doby. Warto więc:
- bardzo jasno ustalić godziny, kiedy jest faktyczna praca, a kiedy czas wolny,
- umówić się na konkretną liczbę dni wolnych w miesiącu,
- sprawdzić, ile godzin realnie pracują inne opiekunki w podobnej sytuacji.
Jeśli przy opiece całodobowej suma obowiązków i dyżurów daje ponad 250–280 godzin w miesiącu, wynagrodzenie poniżej 7 000–8 000 zł netto zaczyna być bardzo problematyczne z punktu widzenia zdrowia i bezpieczeństwa opiekunki.
Zarobki opiekunek za granicą – ogólny obraz
Wyjazd za granicę kusi stawkami w euro, ale obraz nie jest tak prosty, jak się wydaje na pierwszy rzut oka. Trzeba pamiętać o kosztach dojazdu, prowizjach agencji i faktycznej liczbie godzin pracy.
Niemcy i Austria – opieka nad seniorami
To najpopularniejszy kierunek dla polskich opiekunek osób starszych. Najczęściej chodzi o model z zamieszkaniem u podopiecznego (24-godzinna obecność w domu, z przerwami w ciągu dnia).
Typowe wynagrodzenia (2024):
- Niemcy: ok. 1 600–2 400 euro brutto/miesiąc przy wyjazdach przez agencję,
- Austria: ok. 1 800–2 500 euro brutto/miesiąc, czasem w formie działalności gospodarczej (Gewerbe).
Realna stawka godzinowa zależy od tego, jak intensywna jest opieka. Przy umiarkowanym obciążeniu często wychodzi w praktyce ok. 7–10 euro za każdą realnie przepracowaną godzinę. Przy ciężkich przypadkach – jeśli wynagrodzenie nie jest odpowiednio wyższe – bywa, że stawka spada de facto poniżej poziomu, który byłby akceptowalny na polskich warunkach.
Istotne:
- wyższe stawki (bliżej 2 400–2 500 euro) zazwyczaj oznaczają trudniejsze przypadki lub bardzo słabą znajomość języka niemieckiego w rodzinie,
- lepsza znajomość języka pozwala negocjować górne widełki,
- „okazyjnie” wysokie stawki często kryją za sobą ponadprzeciętne obciążenie lub brak realnego czasu wolnego.
Skandynawia, Holandia, Wielka Brytania – orientacyjne widełki
W tych krajach model opieki bywa bardziej zróżnicowany: od pracy na godziny po system live-in (z zamieszkaniem). Widełki (bez wchodzenia w detale podatkowe poszczególnych krajów) najczęściej wyglądają tak:
- Holandia: ok. 12–18 euro/h brutto przy pracy na godziny (opieka domowa),
- Wielka Brytania: ok. 11–16 funtów/h brutto w opiece domowej; live-in carers często 650–900 funtów tygodniowo,
- Dania, Szwecja, Norwegia: w pracy na godziny często w okolicach 170–230 koron lokalnej waluty/h brutto, co przy legalnej umowie przekłada się na wyraźnie wyższą stawkę niż w Niemczech.
W wielu przypadkach język lokalny jest tu ważniejszy niż samo doświadczenie. Osoba mówiąca jedynie po angielsku, w kraju gdzie dominuje inny język, zwykle dostaje niższą stawkę i mniej atrakcyjne oferty.
Jak liczyć realną stawkę godzinową
Kwota „na papierze” często niewiele mówi o tym, ile naprawdę zarabia opiekunka. Żeby porównywać oferty, warto przeliczać wszystko na realną stawkę za godzinę.
Do uwzględnienia są przynajmniej:
- czas dojazdu (nieopłacany, ale zabierający łącznie kilka–kilkanaście godzin tygodniowo),
- przerwy w zleceniach – pojedyncze godziny w środku dnia, kiedy trudno dorobić gdzie indziej,
- dyspozycyjność poza formalnymi godzinami pracy (częsty problem przy zamieszkaniu),
- składki i podatki – praca na czarno oznacza brak zabezpieczenia na przyszłość.
Przykład: jeśli stawka wynosi 30 zł/h, ale praca jest tylko 10 godzin tygodniowo i dojazd zajmuje łącznie 4 godziny, realny zarobek spada. Po zsumowaniu czasu poświęconego na zlecenie (14 godzin) wychodzi ok. 21 zł za każdą godzinę faktycznej dyspozycyjności.
Dlatego czasem lepiej przyjąć nieco niższą stawkę przy większej liczbie godzin w jednym miejscu, niż gonić za wysoką stawką przy mocno rozdrobnionych, nieregularnych zleceniach.
Jak negocjować stawkę i nie zaniżać swoich usług
Rodziny i agencje często liczą na to, że osoby zaczynające w opiece „zgodzą się na wszystko”. Warto podejść do tematu spokojnie, ale stanowczo.
Pomaga kilka prostych zasad:
- zanim padnie propozycja finansowa, wypytać dokładnie o wszystkie obowiązki – pranie, gotowanie, sprzątanie, zakupy, nocki, transfery,
- zawsze prosić o przybliżoną liczbę godzin tygodniowo i sposób rozliczania nadgodzin,
- porównać proponowaną kwotę z aktualnymi widełkami rynkowymi w danej okolicy/kraju,
- nie bać się odmówić ofert znacznie poniżej rynkowego minimum – takie propozycje często oznaczają też problemy organizacyjne lub brak szacunku,
- przy dłuższej współpracy od razu umówić się na ewentualną podwyżkę po 6–12 miesiącach, jeśli zakres obowiązków będzie stały lub się zwiększy.
W opiece – zarówno w Polsce, jak i za granicą – to rynek pracownika jest obecnie stroną silniejszą. Znajomość typowych stawek w Polsce (dzieci: 25–40 zł/h, seniorzy: 26–45 zł/h w dużych miastach) i widełek zagranicznych (Niemcy: 1 600–2 400 euro, UK: 11–16 funtów/h) pomaga rozmawiać z rodzinami i agencjami z zupełnie innej pozycji – spokojnej, ale świadomej własnej wartości.